Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, çalışanların iş sözleşmesinin belirli koşullarda sona ermesi durumunda almaya hak kazandıkları önemli bir miktardır. Bu rehberde, kıdem tazminatının nasıl hesaplandığını ve hangi durumlarda alınabileceğini detaylı olarak öğreneceksiniz.
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesinin belirli sebeplerle sona ermesi halinde işverenden almaya hak kazandığı tazminattır. İş Kanunu'nun 120. maddesinde düzenlenmiştir.
Kıdem Tazminatı Almak İçin Gerekli Şartlar
Kıdem tazminatı alabilmek için aşağıdaki şartlardan birinin gerçekleşmesi gerekir:
İşçinin Kıdem Tazminatı Alma Hakkı Olan Durumlar
- İşverenin feshi: İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi
- Haklı nedenle fesih: İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshetmesi
- Emeklilik: İşçinin emekli olması
- Askerlik: Erkek işçinin askerlik görevini yapmak üzere işten ayrılması
- Kadının evlenmesi: Kadın işçinin evlendikten sonra 1 yıl içinde işten ayrılması
- Ölüm: İşçinin ölümü halinde mirasçılarına ödenir
Kıdem Tazminatı Alamayacağınız Durumlar
- İşçinin haklı neden olmadan istifası
- İşçinin ağır kusuru nedeniyle işverenin haklı feshi
- Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin dolması
Kıdem Tazminatı Hesaplama Formülü
Kıdem tazminatı hesaplaması şu şekilde yapılır:
Temel Formül
Kıdem Tazminatı = Çalışma Yılı × Brüt Maaş
Ancak, yıllık kıdem tazminatı miktarı yasal bir tavan ile sınırlıdır.
Kıdem Tazminatı Tavanı (2025)
Kıdem tazminatı tavanı her yıl güncellenir. 2025 yılı için kıdem tazminatı tavanı belirlenen miktardır. Bu tavan, her çalışma yılı için alınabilecek maksimum tutardır.
Hesaplama Adımları
- Çalışma süresini hesaplayın: Tam yıllar + kesirli yıl
- Son brüt maaşı belirleyin: Sabit ücret + düzenli primler
- Yıllık tutarı hesaplayın: Brüt maaş (tavan ile karşılaştırılır)
- Toplam tazminatı bulun: Yıllık tutar × Çalışma yılı
Örnek Hesaplama
Çalışma Süresi: 5 yıl 8 ay
Son Brüt Maaş: 45.000 TL
Kıdem Tazminatı Tavanı: 50.000 TL (örnek)
Hesaplama:
Brüt maaş (45.000 TL) < Tavan (50.000 TL) olduğu için brüt maaş kullanılır.
Çalışma yılı: 5 + (8/12) = 5,67 yıl
Kıdem Tazminatı = 45.000 × 5,67 = 255.150 TL
Kıdem Tazminatında Vergi ve Kesintiler
Kıdem tazminatı ödemeleri vergi ve SGK kesintisine tabi değildir:
- Gelir vergisi: Kesilmez
- Damga vergisi: Kesilmez
- SGK primi: Kesilmez
Ancak, kıdem tazminatı tavanını aşan kısım gelir vergisine tabidir.
Kıdem Tazminatına Dahil Olan Unsurlar
Kıdem tazminatı hesaplanırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır:
- Aylık brüt maaş
- Düzenli olarak ödenen primler
- Yemek ve yol yardımı (düzenli ise)
- Fazla mesai ücreti (düzenli ise)
Kıdem Tazminatına Dahil Olmayan Unsurlar
- Yıllık izin ücreti
- Bayram ikramiyesi
- Sosyal yardımlar
- Tek seferlik ödemeler
Kısmi Süreli Çalışmada Kıdem Tazminatı
Part-time çalışanlarda kıdem tazminatı, çalışma süresine orantılı olarak hesaplanır. Örneğin, yarım gün çalışan bir işçinin kıdem tazminatı, tam gün çalışan bir işçinin yarısı kadardır.
Kıdem Tazminatı Ödeme Süresi
İşveren, kıdem tazminatını iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en geç bir ay içinde ödemek zorundadır. Aksi takdirde gecikme faizi uygulanır.
Önemli Not: Kıdem tazminatı hakkınız zamanaşımına tabidir. İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 5 yıl içinde dava açılmazsa hak düşer.
Sıkça Sorulan Sorular
1 yıldan az çalıştım, kıdem tazminatı alabilir miyim?
Hayır, kıdem tazminatı alabilmek için en az 1 yıl çalışmış olmanız gerekir.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Genel olarak hayır. Ancak haklı nedenle istifa ederseniz (ücret ödenmemesi, mobbing vb.) kıdem tazminatı alabilirsiniz.
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı aynı şey mi?
Hayır, bunlar farklı tazminatlardır. İhbar tazminatı, ihbar süresine uymadan iş sözleşmesini fesheden tarafın ödemesi gereken tazminattır.
Kıdem Tazminatı Hesaplayıcıya Git →