Tapu Harcı Nasıl Hesaplanır?
Tapu işlemleri sırasında ödenmesi gereken harç ve masraflar, gayrimenkul alım-satımının önemli bir maliyet kalemidir. Bu rehberde, tapu harcının nasıl hesaplandığını, kimler tarafından ödendiğini ve diğer tapu masraflarını detaylı olarak öğreneceksiniz.
Tapu Harcı Nedir?
Tapu harcı, gayrimenkul alım-satımı, devir, miras ve diğer tapu işlemleri sırasında devlete ödenen bir harçtır. Harçlar Kanunu'na göre belirlenir ve tapu müdürlüklerinde tahsil edilir.
Tapu Harcı Oranı
Tapu harcı, gayrimenkulün değeri üzerinden hesaplanır:
- Alıcı payı: Gayrimenkul değerinin %2'si
- Satıcı payı: Gayrimenkul değerinin %2'si
- Toplam harç: Gayrimenkul değerinin %4'ü
Tapu Harcı Hesaplama Formülü
Temel Formül
Alıcı Harcı = Gayrimenkul Değeri × %2
Satıcı Harcı = Gayrimenkul Değeri × %2
Toplam Harç = Gayrimenkul Değeri × %4
Gayrimenkul Değeri Nasıl Belirlenir?
Tapu harcı hesaplamasında kullanılan değer:
- Satış bedeli (sözleşmede yazılan tutar)
- Emlak vergi değeri
- Bu ikisinden hangisi yüksekse o değer kullanılır
Örnek Hesaplama 1
Satış Bedeli: 5.000.000 TL
Emlak Vergi Değeri: 3.500.000 TL
Harç Matrahı: 5.000.000 TL (yüksek olan)
Hesaplama:
Alıcı Harcı = 5.000.000 × 0,02 = 100.000 TL
Satıcı Harcı = 5.000.000 × 0,02 = 100.000 TL
Toplam Tapu Harcı = 200.000 TL
Örnek Hesaplama 2
Satış Bedeli: 2.000.000 TL
Emlak Vergi Değeri: 2.500.000 TL
Harç Matrahı: 2.500.000 TL (yüksek olan)
Hesaplama:
Alıcı Harcı = 2.500.000 × 0,02 = 50.000 TL
Satıcı Harcı = 2.500.000 × 0,02 = 50.000 TL
Toplam Tapu Harcı = 100.000 TL
Tapu Harcını Kim Öder?
Tapu harcı, kanun gereği alıcı ve satıcı tarafından eşit olarak paylaşılır:
- Alıcı: %2 harç öder
- Satıcı: %2 harç öder
Taraflar Anlaşarak Değiştirebilir
Ancak, alıcı ve satıcı aralarında anlaşarak:
- Tüm harcı alıcı ödeyebilir
- Tüm harcı satıcı ödeyebilir
- Farklı oranlarda paylaşabilirler
Diğer Tapu Masrafları
Tapu harcının yanında ödenmesi gereken diğer masraflar:
1. KDV (Katma Değer Vergisi)
Yeni konutlarda KDV uygulanır:
- 150 m² ve altı konutlar: %10 KDV
- 150 m² üzeri konutlar: %20 KDV
- İkinci el konutlar: KDV yok
2. Emlak Vergisi
Yıllık olarak ödenen emlak vergisi, alıcı tarafından devralınır.
3. Tapu Müdürlüğü Masrafları
- Tapu kaydı çıkarma ücreti
- Tapu senedi ücreti
- Diğer idari masraflar
4. Emlakçı Komisyonu
Emlakçı aracılığıyla satış yapılmışsa:
- Genellikle satış bedelinin %2-4'ü
- Alıcı ve satıcı arasında paylaşılabilir
Tapu Harcı Muafiyetleri ve İndirimleri
Bazı durumlarda tapu harcı muafiyeti veya indirimi uygulanır:
Muafiyet Durumları
- İlk defa konut alanlar: Belirli şartlarda muafiyet
- Miras yoluyla devir: Mirasçılar arasında paylaşımda muafiyet
- Eşler arası devir: Bazı durumlarda muafiyet
- Kamulaştırma: Kamu yararına kamulaştırmalarda muafiyet
İndirim Durumları
- Deprem bölgelerinde: Belirli dönemlerde indirim
- Kentsel dönüşüm: Kentsel dönüşüm projelerinde indirim
Tapu İşlem Süreci
Tapu devir işlemi şu adımlarla gerçekleşir:
- Randevu alma: Tapu müdürlüğünden randevu alın
- Belge hazırlama: Gerekli belgeleri toplayın
- Harç hesaplama: Tapu harcını hesaplayın
- Ödeme: Harcı ve masrafları ödeyin
- İmza: Tapu senedini imzalayın
- Teslim: Tapu senedini teslim alın
Tapu Devri İçin Gerekli Belgeler
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı
- Tapu senedi (satıcıda)
- Evlilik cüzdanı (evli iseniz)
- Vergi numarası
- Satış sözleşmesi
- Emlak vergisi borcu yoktur belgesi
- Kat mülkiyeti kararı (apartman dairesi ise)
Tapu Harcı Ödeme Yöntemleri
Tapu harcı aşağıdaki yöntemlerle ödenebilir:
- Banka: Tapu müdürlüğü anlaşmalı bankalardan
- Kredi kartı: Tapu müdürlüğünde POS cihazı ile
- Nakit: Tapu müdürlüğü veznesinde
Önemli Not: Tapu harcı, tapu devir işlemi sırasında ödenir. Harç ödenmeden tapu devri gerçekleşmez. Ayrıca, emlak vergi değeri her yıl güncellenir, bu nedenle harç tutarı yıllara göre değişebilir.
Tapu Harcı ile İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Satış bedelini düşük göstermek vergi kaçakçılığıdır
- Emlak vergi değeri her yıl Ocak ayında güncellenir
- Tapu harcı ödendikten sonra iade edilmez
- Satış iptal olursa harç iadesi için başvuru yapılabilir
Sıkça Sorulan Sorular
Tapu harcı ne zaman ödenir?
Tapu harcı, tapu devir işlemi sırasında, tapu müdürlüğünde ödenir. Harç ödenmeden tapu devri yapılamaz.
Tapu harcını kim öder, alıcı mı satıcı mı?
Kanun gereği alıcı ve satıcı eşit olarak öder (her biri %2). Ancak taraflar anlaşarak farklı şekilde paylaşabilir.
İkinci el konutlarda KDV var mı?
Hayır, ikinci el konutlarda KDV yoktur. KDV sadece müteahhitten ilk defa alınan yeni konutlarda uygulanır.
Tapu harcı geri alınabilir mi?
Tapu devri gerçekleştikten sonra harç iadesi yapılmaz. Ancak işlem iptal olursa, belirli şartlarda iade talep edilebilir.
Tapu Harcı Hesaplayıcıya Git →