Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır?
Kira stopajı, kurumların ve bazı işletmelerin kira ödemesi yaparken ev sahibi adına gelir vergisi kesmesi ve vergi dairesine yatırması işlemidir. Bu rehberde, kira stopajının nasıl hesaplandığını, kimler tarafından uygulandığını ve beyan süreçlerini detaylı olarak öğreneceksiniz.
Kira Stopajı Nedir?
Kira stopajı, kiracının kira bedelinden belirli bir oranda gelir vergisi kesip, ev sahibi adına vergi dairesine ödemesidir. Bu sistem, vergi tahsilatını kolaylaştırmak ve vergi kaybını önlemek için uygulanır.
Kira Stopajı Kimler Tarafından Uygulanır?
Kira stopajı yapmakla yükümlü olanlar:
- Kurumlar: Limited şirketler, anonim şirketler
- Kamu kurum ve kuruluşları
- Dernekler ve vakıflar
- Kooperatifler
- İş ortaklıkları
- Adi ortaklıklar
- Ticari, zirai ve mesleki kazanç sahibi gerçek kişiler
Kira Stopajı Yapmayanlar
Aşağıdaki kiracılar kira stopajı yapmaz:
- Bireysel kiracılar (ücretli çalışanlar, emekliler vb.)
- Gelir vergisi mükellefi olmayan kişiler
Kira Stopajı Oranları
Kira stopajı oranı, kiralanan gayrimenkulün türüne göre değişir:
| Gayrimenkul Türü | Stopaj Oranı |
|---|---|
| Konut | %20 |
| İşyeri (Dükkan, Ofis, Mağaza) | %20 |
| Arsa ve Arazi | %20 |
| Diğer Gayrimenkuller | %20 |
Kira Stopajı Hesaplama Formülü
Temel Formül
Stopaj Tutarı = Kira Bedeli × %20
Ev Sahibine Ödenecek = Kira Bedeli - Stopaj Tutarı
Vergi Dairesine Ödenecek = Stopaj Tutarı
Hesaplama Adımları
- Aylık kira bedelini belirleyin
- Kira bedelinin %20'sini hesaplayın (stopaj tutarı)
- Kira bedelinden stopaj tutarını düşün (ev sahibine ödenecek)
- Stopaj tutarını vergi dairesine yatırın
Örnek Hesaplama 1
Aylık Kira Bedeli: 25.000 TL
Stopaj Oranı: %20
Hesaplama:
Stopaj Tutarı = 25.000 × 0,20 = 5.000 TL
Ev Sahibine Ödenecek: 25.000 - 5.000 = 20.000 TL
Vergi Dairesine Ödenecek: 5.000 TL
Örnek Hesaplama 2
Aylık Kira Bedeli: 50.000 TL
Stopaj Oranı: %20
Hesaplama:
Stopaj Tutarı = 50.000 × 0,20 = 10.000 TL
Ev Sahibine Ödenecek: 50.000 - 10.000 = 40.000 TL
Vergi Dairesine Ödenecek: 10.000 TL
Kira Stopajı Beyanı
Kira stopajı yapan mükellefler, kesilen stopajı beyan etmek zorundadır:
Beyan Dönemi
- Aylık beyan: Her ayın stopajı, ertesi ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir
- Muhtasar beyanname: Stopaj beyanı için kullanılan form
Beyan Yöntemi
- e-Beyanname: İnternet üzerinden GİB web sitesinden
- Vergi dairesi: Bağlı olduğunuz vergi dairesine giderek
- SMMM aracılığı: Mali müşaviriniz aracılığıyla
Kira Stopajı Ödeme Süresi
Kesilen kira stopajı, beyan süresi içinde ödenmelidir:
- Son ödeme tarihi: İşlemin yapıldığı ayı takip eden ayın 26. günü
- Örnek: Ocak ayı kirası için kesilen stopaj, 26 Şubat'a kadar ödenir
Ev Sahibinin Durumu
Kira stopajı kesilen ev sahipleri için:
Yıllık Beyanname
- Ev sahibi yine de yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadır
- Kesilen stopaj, beyannamede mahsup edilir
- Stopaj fazla ise iade alınır, eksik ise fark ödenir
Stopaj Belgesi
Kiracı, ev sahibine stopaj belgesi vermek zorundadır. Bu belgede:
- Kesilen stopaj tutarı
- Kira dönemi
- Kiracının bilgileri
- Ev sahibinin bilgileri
Kira Stopajı Muhasebe Kaydı
Kiracı firmanın muhasebe kaydı:
- Borç: Kira Giderleri (Brüt kira bedeli)
- Alacak: Kasa/Banka (Net ödenen tutar)
- Alacak: Ödenecek Vergi ve Fonlar (Stopaj tutarı)
Kira Stopajı İstisnaları
Bazı durumlarda kira stopajı uygulanmaz:
- Bireysel kiracılar: Şirket değil, gerçek kişi olarak kiralama
- Gelir vergisinden muaf kurumlar: Bazı kamu kurumları
- Yurt dışında yerleşik kiracılar: Farklı düzenlemeler uygulanır
Kira Stopajı Yapmamanın Cezası
Kira stopajı yapmayan veya beyan etmeyen mükellefler:
- Vergi ziyaı cezası: Kesilmeyen stopaj tutarının 1 katı
- Gecikme faizi: Aylık olarak işleyen faiz
- Usulsüzlük cezası: Beyanname vermeme cezası
Kira Stopajı ve Damga Vergisi
Kira sözleşmeleri damga vergisine tabidir:
- Damga vergisi oranı: Sözleşme bedelinin binde 9,48'i
- Ödeme: Sözleşme imzalandığında ödenir
- Sorumluluk: Taraflar müştereken sorumludur
Önemli Not: Kira stopajı, ev sahibinin vergi yükünü azaltmaz, sadece verginin ödeme şeklini değiştirir. Ev sahibi yıllık beyannamede tüm kira gelirini beyan etmeli ve kesilen stopajı mahsup etmelidir.
Kira Stopajı Sorgulama
Ev sahipleri, kendileri adına kesilen stopajı sorgulayabilir:
- e-Devlet: e-Devlet üzerinden GİB hizmetleri
- GİB İnteraktif: Gelir İdaresi web sitesi
- Vergi dairesi: Bağlı olduğunuz vergi dairesine başvuru
Sıkça Sorulan Sorular
Bireysel olarak kiraladığım evden stopaj keser miyim?
Hayır, bireysel kiracılar (ücretli çalışanlar, emekliler) kira stopajı kesmez. Sadece kurumlar ve işletmeler stopaj yapar.
Kira stopajı ne zaman ödenir?
Kesilen kira stopajı, kira ödemesinin yapıldığı ayı takip eden ayın 26. günü akşamına kadar beyan edilir ve ödenir.
Ev sahibi stopaj belgesi vermezse ne olur?
Kiracı, stopaj belgesi vermek zorundadır. Vermezse ev sahibi vergi dairesine başvurarak stopaj bilgilerini sorgulayabilir.
Stopaj fazla kesilirse ne olur?
Ev sahibi yıllık beyanname verdiğinde, fazla kesilen stopaj iade alınır veya diğer vergilere mahsup edilir.
Kira Stopajı Hesaplayıcıya Git →